دانشنامه

سیستم ایمنی بدن چگونه کار می کند؟

سیستم ایمنی بدن یک شبکه کامل از اندامها، سلولها و پروتئین ها است که وظیفه دفاع از بدن را در مقابل هر آنچه سلامت بدن را به خطر می اندازد دارد.
سیستم ایمنی بدن همه فعالیت ها، مبارزات و سوابق مبارزات با هر جرمی که در مقابل خود ببیند را ثبت و ضبط می نماید تا در صورت تکرار موضوع بتواند به درستی عملیات دفاع از بدن را به خوبی به انجام برساند.
بیشتر فعالیت های غیر نرمال سیستم ایمنی بدن باعث ایجاد حساسیت (آلرژی)، بیماری های خود ایمنی و اختلالات خود ایمنی می شود.

سیستم ایمنی بدن از ارگانها، سلولها و مواد شیمیایی خاصی ساخته شده است که با عفونت، ویروس، میکروب، باکتری، انگل، قارچ و… مبارزه می کند.

قسمت های اصلی سیستم ایمنی بدن:

  • گلبول های سفید
  • آنتی بادی ها
  • سیستم مکمل دفاعی (کمپلمان)
  • سیستم لنفاوری
  • طحال
  • تیموس
  • مغز استخوان

گلبول های سفید یا لوکوسیت ها:

بازیگران اصلی سیستم ایمنی گلبولهای سفید هستند، این گلبولها در مغز استخوان ساخته می شوند و جزئی از سیستم لنفاوی ما هستند. گلبول های سفید در مغز استخوان های جمجمه، جناق و لگن خاصره ساخته میشوند و در تیموس می آموزند که چه چیزی خودی و چه چیزی غیر خودی یا دشمن است.
گلبول های سفید شامل انواع سلولهای زیر می باشند:

نوتروفیل (Neutrophils) که بیشترین میزان سلولهای سیستم ایمنی را تشکیل می دهند و اولین سلولهای سفید مدافع به حساب می آیند. این دسته از سلولها بیشتر برخورد را با باکتری ها و بعضاً قارچ ها دارند.

ائوزینوفیل‌ها (Eosinophils) دسته ای از سلولهای ایمنی ما هستند که در عفونت های انگلی و ازدیاد حساسیتی به دفاع از بدن می پردازند.

بازوفیل ها (Basophils) به میزان تعداد این دسته از گلبولهای سفید کمترین مقدار را دارند و در واکنش های التهابی وارد دفاع از بدن می شوند. به دلیل وجود مقادیری هیستامین و هپارین در این سلولها در بعضی از موارد فعالیت این دسته از سلولها به ایجاد حساسیت نیز منجر می شود.

لنفوسیت ها (Lymphocyte) این دسته از گلبول های سفید به دو دسته T و B تقسیم بندی می شوند که مهمترین نقش را در تولید آنتی بادی دارند. این دسته از سلولهای دفاعی نقش بسیار مهمی در دفاع اختصاصی در بدن دارند.

مونوسیت ها (Monocytes) بزرگترین سلولهایی هستند که می توان در جریان خون یافت. نقش اولیه این دسته از سلولها بیگانه خواری است. همچنین این سلولها هستند که با تولید پروتئین خاصی به نام سیتوکین منجر به تحریک لنفوسیت ها می شوند و به ایجاد التهاب در بدن که یک واکنش دفاعی است منجر می شوند.

آنتی بادی ها یا پادتن :

آنتی بادی ها یا پادتن ها انواعی از پروتئین های خاص هستند که توسط دستگاه ایمنی بدن در پاسخ به یک آنتی ژن و برای مقابله با عوامل خارجی زنده، غیر زنده، مواد آلی و غیر آلی تولید می شوند و با گیرنده خاصی که بر روی خود دارند می توانند به آنتی ژن وصل شده و آن را غیر فعال و بی خطر بسازند.
در علم پزشکی به پادتن ها به خاطر محلول بودن در جریان خون ایمنی همورال می گویند.

سیستم مکمل دفاعی (کمپلمان)

سیستم مکمل دفاعی بدن یک سیستم غیر سلولی و بر پایه پروتئین هاست. بیشتر اجزای این سیستم که بیش از ده ها نوع (حداقل 30 نوع) پروتئین است در کبد ساخته می شوند و به کمک سیتم دفاعی بدن می آیند تا شناسایی و عملیات تخریب عوامل مهاجم را به بهترین شکل ممکن انجام دهند.

سیستم لنفاوری :

سیستم لنفاوی شبکه ای از لوله های ظریف متصل به هم است و به اصطلاح به سیستم تصفیه فاضلاب شباهت دارد. این شبکه کار جمع آوری مایعات میان بافتی و درون بافتی بدن و پساب های خونی بدن را نیز انجام میدهد. در سیستم لنفاوی غدد متعددی وجود دارد که با تولید آنتی بادی و سلولهای ایمنی به کار نظارت بر ایمن بودن بدن ما پردازند. همچنین سیستم لنفاوی در جذب چربی ها از روده نقش دارند.

طحال :

طحال یکی از اندام های مهم در سیستم ایمنی بدن است. که وظایفی همچون تصفیه خون از گلبول های قرمز پیر، پاکسازی ویروس ها، میکروب ها و جرم ها از درون سلولهای بیگانه خوار، آموزش گلبول های سفید در شناسایی خودی و غیر خودی و همچنین ساخت پادتن دارد.

تیموس :

یک اندام تخصصی و غده ای درون ریز است که اصلی ترین فعالیتش بالغ کردن لنفوسیت هاست.

مغز استخوان :

مغز استخوان یک بافت اسفنجی تقریباً نرم است که وظایف اصلی آن برای سیستم ایمنی بدن ساخت سلول های گلبول سفید است. اگر چه این عضو دستگاه ایمنی وظایف مهم دیگری نیز دارد.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا